Home / سمینارها / انسان مدرن خرافات مدرن / انسان مدرن، خرافات مدرن، بنیاد پَریا- کاناداجولای 2016

انسان مدرن، خرافات مدرن، بنیاد پَریا- کاناداجولای 2016

برای مشاهده در یوتیوب اینجا اشاره کنید!

برای شنیدن در ساندکلود اینجا اشاره کنید!

 

«دریافت فایل»

برای دریافت فایل صوتی(کیفیت اصلی) اینجا اشاره کنید(35مگابایت)!

برای دریافت فایل صوتی(کیفیت خوب) اینجا اشاره کنید(69مگابایت)!

برای دریافت فایل تصویری(کیفیت اصلی) اینجا اشاره کنید(375مگابایت)!

برای دریافت فایل تصویری(کیفیت خوب) اینجا اشاره کنید(207مگابایت)!

برای دریافت فایل تصویری(برای موبایل) اینجا اشاره کنید(60مگابایت)!

  • انقلاب علمی و انسان مدرن :

انسان مدرن حاصل از شش انقلابی است که مدرنیته را برای ما بوجود آورده است و به نظر من مهمترین انقلاب مدرنیته(در میان این شش انقلاب) انقلابِ علمی بوده است و این انقلاب علمی بود که راه را برای دیگر انقلاب‌ها(انقلاب‌های هنری، دینی و فلسفی، سیاسی، اجتماعی، صنعتی) باز کرد.

ولی انقلاب علمی چه بود؟

در ابتدا شخصی مثل کوپرنیک (و بعد دیگران) گفتند ما در مرکز عالم نیستیم(که شاید به نظر شما خیلی ساده بیاید!) و این مبانی  فکری و فلسفی مسیحیت را به لرزه انداخت و بعد از وی اشخاص دیگری مثل دکارت و کانت که فیلسوفان دوره‌ی روشنگری بودند از همین مسئله استفاده کردند و تحولی را در جامعه بوجود آورند.

و ما ایرانی‌ها هم همینطور، هیچ راهی به غیر از “راهی” که اروپایی‌ها رفتند نداریم.

متاسفانه از این حرف من خیلی سوبرداشت شده است، به این معنی که بعضی‌ها فکر می‌کنند من غرب‌زده‌ام و من فکر می‌کنم باید از اروپایی‌ها “تقلید” کنیم و جالب این‌جاست که کسانی که من انتقاد می‌کنند همه همه کارهایشان را دارند از غربی‌ها “تقلید” می‌کنند و فقط با این یک کار مشکل دارند!

اتفاقن حرف من این نیست، حرف من این است که اروپایی‌ها چه کردند؟ اروپایی‌ها زمانی توانستند از هزار سال دوره‌تاریکی‌شان بیرون بیایند که به “خرد” شان رجوع کردند و از خردشان استفاده کردند. ما همچنان مشکل‌مان این‌است که برای پیدا کردن راه حل‌ها و مشکلات قرن بیستم و بیست‌و‌یکم‌مان، در آثار باستانی‌مان می‌گردیم بل‌که آن‌ها بتوانند مشکلات‌مان را برای‌مان حل کنند؛ از مولانا گرفته  تا زرتشت، فرقی نمی‌کند.

راه حل ما این است که خودمان بشنینیم و راه حل‌ها را فکر و پیدا کنیم، با توجه به اینکه اگر پیشینیان‌راه حلی داده‌اند برای زمان خودشان داده‌اند و مشکلات امروز با زمان آنها بسیار متفاوت است.

اما انقلاب‌های علمی چه بودند؟

انقلاب علمی: 

در ابتدا کوپرنیک را داریم، که در زمان حیاتش جرات نکرد کتابش را منتشر کند و 22 سال بعد از مرگش شاگردش کتابش را منتشر کرد؛ و یا جوردانو برونو، که بخاطر اینکه یافته های علمی‌اش را انتشار داد زنده زنده در آتش سوزانده می‌شود!

اما چه کسانی جوردانو برونو رو به آتش کشیدن محکوم می‌کنند؟ همان کسانی که گالیله را محاکمه کردند! اما چون گالیله آدم بسیار هوشمندی بود و می‌دانست که دادگاه برای وی حکمی بهتر از جوردانو برونو صادر نخواهد کرد تصمیم گرفت توبه معروفش را انجام دهد.

بنابراین می‌بینیم که نجوم نقش بسیار مهمی را در متحول شدن جامعه غرب داشت و اگر این پیشرفت را در تاریخ خودمان  دنبال کنیم بسیار جالب است. به این صورت که سیاره های منظومه خورشیدی را یکبار از ابتدا مرور کنیم: اول خورشید(عربی:شمس، لاتین: Sun) را داریم، اولین سیاره بعد از تیر(عربی:عطارد، لاتین: Mercury)، سیاره بعدی ناهید(عربی:زهره،لاتین:Venus)، سیاره سوم زمین(ارض Earth)هست، سیاره چهارم بهرام(مریخ، Mars) سیاره پنجم هرمز(برجیس مشتری Jupiter)، سیاره ششم کیوان(زحل Saturn) سیاره هفتم اورانوس و تمام!! دقیقن اینجا همان جایی است که علم در آن منطقه جغرافیایی نیز متوقف می‌شود و اگر شما می‌خواهید بفهمید که چه زمان علم در منطقه ما متوقف شده می‌توانید نگاه کنید که اسامی این سیارات کجا متوقف می‌شود. 

اما چرا ؟ برای اینکه اورانوس به دوره پس از تلکسوپ برمی‌گردد و دیگر کشورها عقب افتاده‌اند، چرا که عرفان به دور آنها پیچیده و همه رفتند عارف شدند(مثل اتفاقی که الان در ایران دارد می‌افتد که یک جزمیت دینی وجود دارد و مردم برای فرار از جزم اندیشی دینی می‌روند عارف می‌شوند(و البته با عرفان هم نمی‌شود دنیا را شناخت! و این ممکن است به خیلی ها بر بخورد اما تا خلافش ثابت نشود من بروی حرفم خواهم بود) و الان هم بیش از صد فرقه عرفانی در ایران بوجود آمده است. از عرفانهای خاور دور گرفته تا عرفان‌های سرخ‌پوستی تا عرفان‌های خودمان).

دلیلش هم کاملن مشخص است، و آن حمله مغول به ایران است، که بعد از اینکه مغول‌ها مسلمان می‌شوند جزم‌اندیشی دینی را برای ما می‌آورند و مردم برای فرار از جزم‌اندیشی دینی به سمت عرفان می‌روند و درنتیجه علم متوقف می‌شود؛ شما بعد از این دوره در ایران هیچ کاری را نه در ریاضیات و نه در نجوم نمی‌توانید ببینید.

نجوم نقش بسیار مهمی را در پیشرفت کشورها داشته در صورتی که ما آمدیم و گفتیم “آدم تنبل یا منجم می‌شود و یا شاعر” و جالب‌تر اینجاست که شاعری را ول نکردیم و منجمی را ول کردیم!!

بیاید باهم فکر کنیم! اگر با پیشرفت‌های که در رصدخانه شیراز و مراغه افتاده بود آیا این امکان را نداشتیم که ما پیش از غربی‌ها  متوجه وضعیت زمین و سایر سیارات شویم ؟ و آیا امکان این نبود که مثلن با وجود کسی مثل خیّام و ابن‌حیثم در اپتیک(نور) بتوانیم تلسکوپ بسازیم؟ ولی این کار را نکردیم، چرا که گرفتار باورهای عجیب و غریبی شدیم!

 

یکی دیگر از رویدادهای انقلاب علمی این بود که فرانسیس بیکن*(و پیشتر در شرق ابوریحان بیرونی) روش‌مندی علمی را پایه گذاشت که هر کسی هر ادعایی کند باید به روش علمی بررسی شود_اگر بنا به ادعا باشد من در جلسات که در مورد علم و شبه علم بود ادعای “خدایی” کردم و گفتم که میتوانم ثابت کنم که شما اگر بخواهید باور بکنید من هزار و یک دلیل داشته باشم که من خدا هستم و حتی اگر من را تکه‌تکه کنید میتوانم “ادعا” کنم که این از قبل تعیین شده بود که من بمیرم برای اینکه خدایی من به اثبات برسد_ پس تا وقتی قرار باشد معیار ادعا باشد همه جور حرفی می‌شود زد!

بنابراین اصالت به نظر من با “علم” و “روشمندی علمی” است. ابوریحان بیرونی اول کسی بود که هر حرفی را می‌زدند اول حرفش این بود که باید آن‌را به محک آزمون بگذارد و و همانطور که شنیده‌اید در بستر مرگ نیز دنبال پاسخ پرسش‌هایش بود و یکی از شاگردانش از وی پرسید که در حال مرگ چه فرق می‌کند که پاسخ را بداند یا نه! که گفت بدانم و بمیرم بهتر است یا  ندانم و بمیرم بهتر است؟ و ما امروز در وضعی هستیم که ملت ترجیح می‌دهند که ندانند و بمیرند!

  • بعد از این‌ها می‌بینیم که پاستور(که پزشک هم نبود) انقلابی در پزشکی بوجود آورد!
  • بعد لاوازیه و دالتون را در شیمی داریم!
  • در زمین شناسی لایل متوجه شد که تمام قاره ها زمانی بهم پیوسته بودند!
  • داروین نابغه بزرگی که نصویر ما را نسبت به عالم دگرگون کرد!
  • و بالاخره انیشتین در قرن بیستم را داریم که مفهموم فضا و زمان را که تا آن زمان دو چیز جدا از هم بودند را به‌هم مربوط کرد و ما متوجه شدیم که فضا-زمان یکی است و زمان تبدیل به بعد چهارم شد(مثل ابعاد فضایی) و بعد مسئله مهم‌تر از آن اصل عدم قطعیت انیشتین بود که در فیزیک کوانتمی جهان‌بینی ما را بطور کامل تغییر داد و تا امروز هم کسی نمی‌داند که این مفهوم که در اوایل قرن بیستم یافته‌ایم چیست!!
  • و نابغه دیگر پزشکی فروید است! که همه شما بهتر می‌دانید که پی به ریشه‌های روان‌شناختی بسیاری از بیماری‌ها برد که آن‌ها را به اجنه نسبت می‌دادند!

*فرانسیس بیکنFrancis Bacon)) : فیلسوف، سیاستمدار، دانشمند، حقوقدان و نویسنده انگلیسی بود. بسیاری وی را محور اصلی تحول فکری در قرون وسطی می‌دانند تا جایی که او را از بانیان انقلاب علمی می‌شمارند و پایان سلطه کلیسا بر تفکر را به اندیشه‌های او نسبت می‌دهند.

2 comments

  1. سلام. بنده ایمیل جناب دکتر نیری رو میخواستم.
    متشکرم از برنامه های خوبتون

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top