Home / مقالات علمی / دنیای کوانتوم / سو استفاده از کوانتوم
سو استفاده از کوانتوم

سو استفاده از کوانتوم

ترجمه و گردآوری: آرش آریامنش

 

بسیاری از تعاریف و واژگان حیطه علوم در معرض کژفهمی و سوء برداشت قرار دارند و حتی مفاهیم پایه‌ای ریاضیات، نجوم، زیست‌شناسی یا فیزیک نیز ممکن است جابجا فهمیده شوند. مثلاً ممکن است فردی تصور کند مفهوم تکامل(فرگشت) داروینی را خوب فهمیده اما اگر در محتوای ذهن او دقیق شویم درمی‌یابیم که او نمی‌تواند میان رویکرد داروینی و لامارکی تفاوتی قائل شود و در حقیقت این دو را با هم جابجا گرفته است.

رد پای این فهم نادرست را غیر از علم، در فلسفه نیز می‌توان یافت. به عنوان مثال بسیاری تصور می‌کنند متافیزیکیعنی چیزی ورای فیزیک یا مجموعه رویدادها یا پدیده‌هایی که فیزیک از تفسیر آن عاجز است. حتی افراد تحصیل کرده نیز اصطلاح متافیزیک را به اشتباه به پدیده‌های عجیب اطلاق می‌کنند. در سالهای اخیر این سوء استعمال لغات و تعاریف، بیش از همه گریبان فیزیک کوانتومی را گرفته و بسیاری تلاش کرده‌اند مبانی اصلی فیزیک کوانتومی را با مفاهیمی چون عشق؛ عرفان و معنویات و تائویسم پیوند دهند. بسیاری از افراد که این بخش از فیزیک را یا به کلی متوجه نشده‌اند یا بصورت مبهم و مغشوش از سایرین یا از طریق مجلات و وبسایت های زرد راجع به آن مطالب پراکنده‌ای شنیده یا خوانده‌اند؛ تصور می‌کنند که فیزیک کوانتومی به دلیل توصیف پدیده‌های عجیب جهان، راز آلود و بنابراین تعریف و مفهومی معنوی است. آنها باور دارند که کوانتوم جایی‌ست که اتفاقات ماورایی و معنوی و فراطبیعی رخ می‌دهد و می‌توان برای توصیف یا توجیه هر چیز غریبی به سراغ کوانتوم رفت. غالباً از سوی این افراد ، اصرار عجیبی روی این موضوع وجود دارد که هرچه فیزیک جدید (از کوانتوم گرفته تا نسبیت و نظریه ریسمان‌ها) به آن رسیده، پیشنیان می‌دانسته‌اند. تلفیق عرفان و معنویات با مفاهیم علمی، یکی از پرطرفدارترین بازارهای شبه‌علم است و در این بین، فیزیک کوانتومی به دلیل ثقیل و پیچیده بودن مفاهیم؛ دستاویز خوبی برای فضل‌فروشی و اظهار نظرهای به ظاهر عمیق (ولی در باطن توخالی) است. در ایران نیز کتاب‌های پرفروش بسیاری در این خصوص نوشته شده و اقبال عمومی به همایش‌ها و سخنرانی‌هایی با اصطلاحات پرطمطراق و پرطنینی مثل فیزیک کوانتومی، جهان‌های موازی و متافیزیک بسیار بالاست. استقبال عوام از این گفته‌ها (بی‌خاصیت برای عموم و پر کننده جیب فریبکاران) چنان است که عاقبت به چاپ چرندیات شبه‌علمی با عناوینی مغلوط همچون صفر:تولد و مرگ در فیزیک جدید، جهان هولوگرافی، اندیشه کوانتومی مولانا و شعور آب وراز قانون جذب و غیره منجر می‌شود. درک اشتباهی که از آزمایش دو شکاف یانگ در فیزیک، در خصوص شناخت سرشت موجی یا ذره‌ای نور وجود دارد به این باور دامن زده که عده‌ای تصور کنند که ذرات نیز شعور و آگاهی دارند و بنابراین می‌توانند هومیوپاتی و یا باورهای عرفانی را با آن تطبیق بدهند. حتی دست‌اندرکاران برنامه‌های فریب عمومی، رمالان حرفه‌ای ، فالگیرهای اینترنتی یا کسانی که مدعی‌اند با وصل شدن به یک مفهوم انتزاعی مثل حلقه‌های شعور کیهانی می‌توان بیماری‌ها را درمان کرد؛ نیز از فیزیک کوانتوم صحبت می‌کنند تا آموزه‌های خود را ژرف و به عبارت دیگر علمی جلوه دهند. در گفته‌های رمالان و فالگیران و ارسال‌کنندگان انرژی و درمانگرهای ماورایی دیگر صحبت از «قمر در عقرب» و «قفل کردن بخت» و «نفرین جن نامسلمان» نیست؛ بلکه آنها از «جذب نامناسب انرژی» و «ارتعاش نادرست» و «ارسال انرژی منفی» و «موجودات غیر اورگانیک» برایتان می‌گویند تا با ترکیبی جدید از واژه‌های نامأنوس و شبه‌علمی شما را مسخ کنند. آنها برای علمی و تخصصی جلوه دادن گفته‌هایشان از بیگ‌بنگ و بوزون‌هیگز و کوانتوم‌ و ارتباطش به رویای صادقه می‌گویند، خمش فضا را به سرعت جبرئیل ربط می‌دهند و برای هر ادعا از دانشمندان خیالی گواه می‌آورند. مدعیان عوام‌فریب امروز انبانی از کلمات قلنبه سلنبه دارند که در هر مبحث دست در انبان کرده و تعدادی کلمه بیرون کشیده و با قطار کردن آنها جملات بی‌معنی می‌سازند با لفاظی و سفسطه نوع جدیدی از شبه‌علم را روایت می‌کنند. البته که دنیای عرفان زیباست؛ رباعیات خیام، شوریدگی مولانا و رندی حافظ ، دنیایی جذاب و دوست داشتنی‌ست. اما این موضوع کمترین ارتباطی به سرفصل‌های علوم و فیزیک پیدا نمی‌کند. این سنخ تلفیق‌ها به صورت بنیادین غلط هستند، هرچند که جذاب و زیبا به نظر برسند.(گمانه)

حتما شنیدید که در کوانتوم , ” ناظر ” نقش تایین کننده ای در نتیجه ازمایش دارد . اما یک ناظر چگونه بر ازمایش کوانتومی تاثیر گذار است ؟ چگونه است که یک فردی با نگاه کردن یا نکردن در نتیجه ازمایش تاثیر گذار میشود ؟ ایا ذره ها دارای شعور و درک هستند ؟ فرض کنید در اتاقی تاریک یک تخم مرغ روی میز است در اتاق نیز بسته است و نوری وارد اتاق نمیشود و شما نیز نمیتوانید تخم مرغ را ببینید .اما میتوانید در اون تاریکی تخم مرغ را لمس کنید . حالا برای دیدن تخم مرغ باید چراغ قوه ای استفاده کنید … حالا فرض کنید این اتاق و شما و هر چیزی که توش هست انچنان کوچک باشد که حتی از هسته ی یک اتم رییز تر باشد یعنی وارد دنیای کوانتومی شوید . حالا فکر کنید یک ذره الکترونی به جای تخم مرغ روی میز است . برای دیدن الکترون در این دنیای ریز کوانتومی شما باید نوری بتابونید تا بتونید ببینیتش { فراموش نکنید فرض داریم میکنیم وارد دنیای کوانتومی شدیم . } ذرات نوری که ما داریم میتابونیم در این مقیاس بزرگ هستند و به الکترون برخورد میکنند و شما میتونید اون الکترون رو ببینید اما شما در وافع یک الکترون شکسته را میبینید ..به دلیل برخورد فوتونهای نوری که تاباندیم . بدون نور هم که نمیشه الکترون رو دید . در واقع با تابش نور و فوتون های نور به الکترون باعث تغیر شکل الکترون میشویم . پس اینکه میگویند ناظر در دنیای کوانتوم بر ازمایش تاثیر دارد این است . حتی اینکه ناظر از کدوم سمت مشاهده بکند تاثیر ان نیز متفاوت است . اینگونه نیست که الکترون شعوری ذاتی دارد و متوجه حضور شما و دید شما شده است – هیچ چیز اسرار امیز و ماورایی وجود ندارد در این باره . موضوع اصلی اینه که شما در واقع برای مشاهده اون ذرات دارید با فوتون ها بهشون ضربه میزنید و وضعیت اونها رو تغیر میدهید . اما حالا بیایم نوری نتابانیم ایا میشه ذره یا همون الکترون رو به عنوان مثال لمس کرد ؟ خیر میبینیم نیست . ولی وقتی دوباره نور میندازیم و میبینیم که ذره روی میز هست و شکسته شده . ولی چرا بدون نور نتونستیم ببینیمش؟ پس لحظه قبل از روشن کردن نور و تابش فوتون ها …الکترون کجا بوده ؟ جواب اینه اصلا الکترونی نبوده هیچ کجا نبوده .. دانشمندان میگویند الکترون به صورت یک موج بوده و با برخورد اون فوتونهای پر انرژی به ذره تبدیل میشه پس الکترون یا به صورت موج هست و یا به خواطر دخالت ناظر به شکل ذره است . . این از عجایب دنیای مکانیک کوانتوم است و جواب قطعی در این باره وجود ندارد . فقط خواستم بگم ذره شعور ندارد و بر خلاف عده ای سو استفاده گر از علوم برای اثبات عقاید خودشان نسبت به طبیعت از مفاهیم علمی سو برداشت میکنند و هیچ چیز ماورایی در این مساله وجود ندارد . هر چند رفتار دنیای کوانتومی فعلا به طور کامل از نظر علمی قابل توصیف قاطع نیست . { در دنیای کوانتوم گاهی علت پس از معلول اتفاق میافتد و در مواردی اصلا بدون علت اتفاق میوفتد } این یعنی فلسفه کشکه یعنی فلسفه زحمت نکشه که تا علت ذره ماده رو با فرض های معقول و استدلال های عقلی ثابت کنه …وگرنه چیزی جز مغالطه و روی منبر رفتن نیست .

 منابع: گمانه ، من زئوس هستم

3 comments

  1. آقا ممنون از سایت پر بار و جامعتون….من تقریبا به همه مطالب و محتوای سایت سر زدم….انصافاَ زحمت کشیدید…خسته نباشید…همچنین مطالب تازه موجب روشن شدن نقاط تاریک ذهن میشه..از شما ممنونم…

  2. با عرض خسته نباشید . دربارهء کامپیتورها و محاسبات کوانتومی هم مطلب بگذارید . البته مقاله ای با ذکر جزئیات باشه چه بهتر .

    با تشکر فراوان

  3. وقتی شما میگی فلسفه زحمت نکشه و مغالطه نکنه و روی منبر نره یعنی از اصل علیت استفاده کردین و به این نتیجه رسیده اید، کسانی که میخواهند علیت و مفاهیم فلسفی را رد کنند ناچار از خود علیت کمک میگیرند ، وقتی از چیزی سر در نمیارید اظهار نظر نکنید.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top