Home / مهبانگ / مهبانگ در اندیشه / مهبانگ در اندیشه 15

مهبانگ در اندیشه 15

برنامه پانزدهم “مِهبانگ” در اندیشه تقدیم به شما خردورزان و دانش‌دوستان عزیز.
موضوع این برنامه: “کیهان‌شناخت ریسمانی” بخش اول.

در ادامه برنامه پیشین “مِهبانگ” در اندیشه و مبحث “امواج گرانشی” دکتر علی نیری در این برنامه نظریه‌ی “ریسمان‌ها” (نظریه مشترک از دکتر علی نیری، دکتر برندربرگر ، دکتر کامران وفا) و تعریف این نظریه از این کشف بزرگ را مورد بررسی قرار خواهند داد.

نظریه‌ی “ریسمان‌ها” نظریه‌ی جایگزین تورم کیهانی است و بر اساس اطلاعات بدست آمده از “امواج گرانشی” تا بحال بیشترین همسویی و تطابق را با این کشف بزرگ داشته است.

 گزیده‌ها:

– اگر نوار عالم را به گذشته برگردانیم به نقطه آغازین مهبانگ یا Big Bang می‌رسیم و اثرات باقی مانده از تابش زمینه کیهانی cosmic microwave background radiation تابشی را که امروز به ما رسیده را می‌توانیم ببینیم. در تابش زمینه کیهانی می‌توانیم کسر کوچکی از زمان پس از مهبانگ را که احتمالأ بر اثر انفجار بزرگی بوده را ببینیم.

*منبع امواج گرانشی می‌تواند دو چیز باشد: یا فروریزش یا رمبش یک ستاره باشد.

*نور مرئی که در امواج الکترومغناطیسی وجود دارد بعد از برخورد به اجسام پولاریزه یا قطبیده می‌شود. عینک‌های آفتابی به دلیل تفاوت قطبیده گی‌شان موجب می‌شوند که نور کمتری به چشمان ما برسد تا آسیب نبینند. درواقع کاری که قطبیده شدن یا پولاریزه شدن نور انجام می‌دهد این است که اجازه نمی‌دهد که امواج در همه جهات ارتعاش داشته باشند بلکه فقط در یک جهت خاصی می‌توانند ارتعاش کنند. مثلأ نوری که به سطح خیابان یا جلو داشبورد برخورد می‌کند و به سمت چشمان شما می‌آید کافی است که عینکی را داشته باشید که پولاریزه بودن آن عینک عمودی باشد. پولاریزه بودن عمودی به این معناست که فقط نوری که به طور عمودی قطبیده شده باشد اجازه عبور را دارد و به نوری که افقی قطبیده شده باشد اجازه عبور نمی‌دهد. برای همین است که فضای تاریکی را پشت آن عینک آفتابی یاpolarizer  قطبنده را مشاهده می‌کنیم که می‌تواند تا حد زیادی هم از شدت نور بکاهد. شبیه همین اتفاق برای امواج گرانشی یا ثقلی هم می‌افتد.

*همانطور که بارها گفته شده چهار نیروی بنیادی در طبیعت وجود دارند:

1- گرانش یا ثقل. نیروی جذب اجسام است. این نیرو فقط از نوع ربایش و جذب است. بنابراین ماه و زمین همواره همدیگر را جذب می‌کنند و از آنجایی که جرم زمین بیشتر از جرم ماه است شتابی که ماه می‌گیرد بسیار بیشتر از شتاب زمین است و به این دلیل ماه به دور زمین می‌چرخد. درواقع این اتفاق بین سیب و زمین هم می‌افتد. زمین سیب را به سمت خودش جذب می‌کند و عین نور، سیب زمین را به سمت خودش جذب می‌کند اما از آنجایی که جرم زمین میلیون‌ها برابر جرم سیب است شتابی که سیب می‌گیرد از زمین بیشتر است و شتاب زمین بسیار بسیار کند است و تقریبأ می‌شود گفت قابل صرف نظر کردن است.

نیروی گرانش ضعیف‌ترین نیرو در طبیعت است ولی در عین حال می‌توان گفت مهم‌ترین نیرو در مقیاس کلان کیهانی است.

2- نیروی الکترو مغناطیس. اگر ما دو ذره باردار الکتریکی همنام داشته باشیم همدیگر را می‌رانند و اگر غیرهمنام باشند، شبیه نیروی جاذبه ای یا گرانشی و ثقلی، همدیگر را می‌ربایند. این نیرو بسیار بسیار قوی‌تر از نیروی گرانشی است.

3- نیروی ضعیف هسته ای.

4- نیروی قوی هسته ای. 127 برابر قوی‌تر از نیروی الکترومغناطیسی است.

*در خلاء کوانتومی ملغمه ای از 1 و 1- که مجموع اش صفر است قرار دارد و با اینکه مجموع صفر است ولی غلیان یا افت و خیزهای انرژی در آن وجود دارد. برعکس در خلاء کلاسیک صفر مطلق است و خالی از هر چیزی. این افت و خیزها باعث یک نوع قطبیدگی یا پولاریزاسیون در نور شده اند که بین 300هزار سال تا 380هزار سال پس از مهبانگ اتفاق افتاده است. بعد از 380هزار سال اتم‌ها شکل می‌گیرند و فضای خالی ایجاد می‌شود که فوتون‌ها جریان آزاد و دست نخورده ای را به سمت ما پیدا و آن را طی کردند و بعد از حدود 14 میلیارد سال به چشمان ما رسیدند.

*هندسه عالم به چه شکلی است؟ این یکی از سؤالاتی که است که از بررسی در تابش زمینه کیهانی به دست بیاورید.

*تابش زمینه کیهانی اکنون در طول موج ماکرو ویو هست. میکرو در لغت به معنانی یک میلیونیوم است. طول موج امواج زمینه کیهانی به یک میلیونیوم متر رسیده است. این طول موج در مقایسه با امواج پرتوهای ایکس و گاما طول موج بسیار بزرگی است. بنابراین طول موجی است که به علت گسترش و انبساط عالم دچار یک نوع کشیدگی شده اند (مانند خطی که روی بادکنکی بکشیم و با باد کردن بادکنک به علت انبساط و گسترش، این خط هم طولش بیشتر می‌شود). شبیه همین برای نور هم اتفاق افتاده است و طول موج نور در طول مسیرش به دلیل انبساط عالم دچار انبساط شده است و به طول موج ماکرو ویو رسیده است. به این می گویند)  CMBR (cosmic microwave background radiation یا تابش میکرو موجی زمینه‌ی کیهانی.

*الکترون در جایی قرار دارد که به نسبت بقیه جاها سردتر است. در نقاطی از عالم که خیلی خیلی داغ بودند نمی‌توانستید الکترون آزاد را ببینید. شانس اینکه الکترون آزاد در منطقه سردتر باشد بیشتر است. بنابراین فوتون‌ها یا نور از مناطق گرم‌تر به سمت مناطق سردتر عالم که در آنجا الکترون آزاد وجود داشت حرکت می‌کردند و بعد از پراکندگی از آن‌ها دچار قطبیدگی یا پولاریزاسیون می‌شدند که ما امروز باید آن نوع پولاریزاسیون را بررسی بکنیم تا بتوانیم قطبش را ببینیم.

*نوع پولاریزاسیون می‌تواند منطقه گرم و سرد را مشخص بکند. تفاوت قطبیدگی بسته به این دارد که در منطقه گرم قرار دارید یا سرد.

*امواج گرانشی یا ثقلی درست مانند امواج الکترومغناطیسی دو نوع قطبیدگی خطی و بیضوی یا حلقوی دارند. پولاریزاسیون خطی و بیضوی در مناطق سردتر کشیده‌تر و در مناطق گرم‌تر به هم نزدیک هستند. عدم تقارنی که در جهات مختلف به وجود می‌آید تأثیر خود را در تابش زمینه کیهانی می‌تواند به عنوان تغییرات دمایی نشان دهد. مناطق گرم به نور نزدیک‌تر و مناطق سرد از نور دورتر می‌شوند و این نوعی پولاریزاسیون یا قطبشی را ایجاد می‌کند.

*زمانی بود که فکر می‌کردیم کوچکترین اجزای طبیعت اتم‌ها هستند. درون هسته اتم را پروتون‌ها و نوترون‌ها و کوارک‌ها تشکیل داده اند. کواراک‌ها از ریسمان‌ها تشکیل شده اند. ریسمان ماهیت فیزیکی خارجی ندارد بلکه تجمعی از تمرکز انرژی است که به شکل نخ دیده می‌شود.

ریسمان‌ها می‌توانند هم آزاد باشند یعنی از یک سمت عالم به سمت دیگر عالم کشیده شده باشند یا می‌توانند به صورت حلقوی باشند. ریسمان‌های حلقوی می‌توانند امواج ثقلی یا گرانشی را تولید کنند.

ریسمان‌ها خاصیت پیچش دارند و می‌توانند چندین بار به دور فضا بپیچند و مانع از گسترش و انبساط عالم بشوند. همین خاصیت پیچش باعث می‌شود که تقارنی بین کوچک و بزرگ ایجاد بشود. یعنی، در نظریه ریسمان‌ها تفاوتی در کوچک و بزرگ وجود ندارد و وقتی که این را در کل عالم به کار می‌برید به نظر می‌آید که عالم بسیار کوچک شبیه عالم بسیار بزرگ رفتار می‌کند. البته منظور از این مقیاس‌های بسیار بزرگ و کوچک در مقیاس‌های زیر اتمی است.

*عالم ما از یک نقطه عالم آغاز نشده بلکه یک عالمی هم پیش از نقطه آغازین بوده که به آن عالم دوگان می‌گویند. یک عالم در حال انبساط است و عالم دیگر در حال انقباض و کوچک شدن است. به نظر می‌آید که ما در عالم انبساط قرار گرفته ایم. نقطه اتصال این دو عالم انقباض و انبساط شبیه مهبانگ یا Big Bang عمل کرده است.

* اگر نام کل عالم را کیهان بگذاریم کیهانستان جایی است که ریسمان‌ها در حال نوسان و ارتعاش هستند ومی‌توانند انرژی‌های متفاوتی را داشته باشند. اگر به درون کیهانستان مراجعه کنیم کیهانک خواهیم داشت و درواقع کیهان ما از کیهانک درست شده است و این کیهانک‌ها جاهایی هستند که این ریسمان‌ها به شدت ارتعاش دارند.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top