Home / مقالات علمی / کیهان / کیهان‌شناسی / پیدایش نظریه مهبانگ 1
پیدایش نظریه مهبانگ 1

پیدایش نظریه مهبانگ 1

گردآوری و ترجمه: آرش آریامنش

 

*در سال 1916 البرت انیشتین نظریه “نسبیت عام” را ارائه داد . این نظریه در مورد گرانش فقط نبود بلکه در مورد مفهوم فضا زمان نیز بود . نظریه‌ای بود که نه تنها به ما می‌گفت اجسام در فضا چگونه حرکت می‌کنند بلکه به ما کمک می‌کرد بفهمیم گیتی خود چگونه فرگشت یا تکامل یافته است.

*در همان سال‌ها اعتقاد جامعه علمی بین‌المللی بر این بود جهان ما ایستا است و شامل تنها یک کهکشان آنهم راه شیری است! و در ورای ان فضای بی انتها تیره و تهی است.

*در نظریه انیشتین مانند نظریه گرانش نیوتون که پیش از وی بود… گرانش یک نیروی ربایشی محض بین همه اجسام است و این نیرو دو جانبه است و باعث بهم خوردن نیز می‌شود… خوب این موضوع با “گیتی ایستا و ثابت” تضاد داشت.

*اکنون هر کسی غیر از مذهبیون تند رو میداند گیتی ایستا نیست بلکه در حال انبساط است و سنش حدود 13.72 میلیارد سال است که از مهبانگی غیر قابل باور داغ و چگال به وجود آمده است؛ و اکنون در کیهان قابل مشاهده ما حداقل 100 میلیارد کهکشان وجود دارد.


*کسی که نخستین بار ایده و واژه مهبانگ را ارائه کرد یک کشیش و فیزیک‌دان بلژیکی به نام “ژرژ لومتر” (Georges Lemaitre) بود… وی دارای دکتری از دانشگاه MIT نیز بود و در سال 1927 معادلات نسبیت انیشتین را حل کرد و گفت صددرصد گیتی در حال انبساط است این موضوع به مذاق انیشتین خوش نیامد. بهر شکل لومتر بر ایده خود پافشاری کرد و حتی گفت کیهان از نقطه‌ای اتمی و اولین به وجود آمده است.

 

*این وسط تنها کسی که کبکش خروس می‌خواند و جوگیر شده بود پاپ مسیحیت بود؛ چرا که ژرژ لومترعلاوه بر دانشمند بودنش کشیش نیز بود. سریعا وی ایده مهبانگ را به خالق ربط داد. از این باب ژرژ لومتر خطاب به پاپ مسیحیت آن دوران نامه زد و نوشت: تا جایی که میدانم چنین نظریه ای در بیرون از هر گونه امر متافیزیکی و دینی نهفته است.

لومتر فهمیده بود چه مِهبانگی رخ داده باشد یا نه یک مساله علمی است نه الاهی. البته بسته به گرایش هر کسی می‌توان همین مهبانگ را به تفاسیر مذهبی نیز ربط داد.

*کسی که فهمید گیتی ما دارای کهکشان های دیگری هستند و که از ما در حال فاصله گرفتن هستند ستاره‌شناس آمریکایی “ادوین هابل” در سال 1929 با تلسکوپ هوکر 100 اینچی خودش بر فراز قله مانت ویلسن دست پیدا کرد. او فهمید کهکشانهای دوردست با سرعت زیادی از ما در حال دور شدن هستند. البته تحلیلها و محاسباتش در مورد سن کیهان اشتباهاتی فاحش داشت او سن کیهان را 1.5 میلیارد سال به دست آورد. در صورتیکه می‌دانیم همین زمین خودش 4 میلیارد سال سن دارد. تقصیری نداشت .
بعد ها با استفاده از ابرنواختر هایی که در یکصد سال یک بار در هر کهکشانی منفجر میشود توانستیم از آنها به عنوان نورسنجی استفاده کنیم و فواصل را تخمین بزنیم و محاسبه کنیم با اندازه گیری درخشندگی این ابرنواخترها میتوان فهمید آنها و کهکشان‌شان چقدر از ما دور هستند. آخرین ابرنواختری که در راه شیری کهکشان خودمان منفجر شد 1604 توسط یوهانس کپلر دیده شد.
*تنها از یک مهبانگ داغ می‌توانیست عناصر سبک و چنین شتابی برای انبساط کیهان به دست آید اما بقیه عناصر سنگین و حیاتی از کجا آمدند؟ آنها بعدها که ستاره ها شکل گرفتند و از انفجار ستارگان پدید آمدند و در عالم پراکنده شدند. بله ما موجودات و حیات روی زمین یا هر جای دیگر حاصل این انفجارهای ستارگان هستیم ما محصول گرد و غبار مرگ ستارگانیم. اتمهای در بدن ما نیز روزی در کارگاه مرکزی ستاره‌ها ساخته شده است. این یکی از شاعرانه ترین مفاهیم فیزیکی و واقعی در مورد کیهان و طبیعت است.

* خوب برای بیگ بنگ باید سند و مدرک دیگری باشد بله هست تابش به جا مانده از انفجار اولیه که امروز آن را “تابش ریز موج کیهانی” یا COSMIC RADIATION و یا CMBR می‌نامیم.
در واقع CMBR چیزی نیست جز کورسوی مهبانگ که به ما مستقیمن اجازه می‌دهد به گذشته بنگریم و سرشت گیتی را زمانی که خیلی داغ تر از الان بوده و ساختارش را ببینیم.

*یکی از نکات عجیب در مورد تابش ریز موج کیهانی این است که دو دانشمند کاملن بی خبر این امواج رو کشف کردند آنهم در نیوجرسی. آن‌ها ابتدا فکر کردند این سیگنالی است از سمت بیگانگان فضایی ولی به هر طرفی که اندازه می‌گرفتند و رصد میکردند این امواج کاملا ثابت و منظم بود… همیشه این امواج جلوی چشممان بود و بی خبر از آن بودیم. خواستگاه این تابش سن مشخصی دارد. به یاد آورید 13.72 میلیارد سال پیش وقتی مهبانگ شکل گرفت !

*برخی می‌گویند آیا می‌شود آنقدر به گذشته کیهان نگاه کرد و خیره شد که خود مهبانگ را تماشا کنیم. اگر می‌شد که عالی بود ولی خیر نمیشود… ما فقط گیتی جوانی را می‌توانیم ببینیم که تنها 380 هزار سال سن دارد از آن قبل‌تر مقدور نیست. بین ما و آن دوران دور گویی دیواری است. از نظر قوانین فیزیکی – البته نه دیوار فیزیکی که مثل دیوار اتاقتان باشد خیر- وقتی به عمق کیهان نگاه کنیم در واقع کذشته کیهان را می‌بینیم؛ آن‌هم نهایتن تا جایی که 300 هزار ساله است. وقتی گیتی داغ و چگال و جوان بوده است و دمایش 3000 درجه کلوین بود آنقدر دما زیاد بود که اتمهای هستی را می‌توانست به اجزای سازنده شان مثل پروتون و نوترون تبدیل کند. پیش از این زمان ماده خنثی ایی در کیهان نبود. ماده عادی در گیتی ساخته شده از هسته‌های اتمی و الکترون‌ها متشکل از پلاسمایی فشرده از ذرات برهم کنش‌دهنده با تابش بود.

*پلاسما میتواند تابش را کدر کند. ذرات باردار در پلاسما میتونن فوتونها را جذب کنند و آن‌ها را گسیل کنند. به طوری که تابش در این محیط نمی‌تواند راحت گسیل کند. پس نمی‌توان این قسمت از کیهان را دید.

*گیتی از این زمان تا به الان با ضریب 1000 گسترش یافت تا سرد و خنک تر شد طوری که الان دمای کیهان 3 درجه بالای صفر کلوین است .

*اگر بتوانیم عکسی از اخرین رویه ی پراکندگی در کیهان بگیریم یعنی زمانی که گیتی نوزاد 300 هزار ساله بود میتونیم همه ساختارهایی رو ببینیم که بعدها تبدیل به ستاره ها و کهکشانها شد

منبع: کتاب گیتی از هیچ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top