گیتی از هیچ 2

گیتی از هیچ 2

گردآوری و ترجمه: آرش آریامنش

 

– سوال در مورد اینکه آیا هوشی برتر یا موجودی برتر کیهان را کنترل می‌کند یا ساخته است از مرموزترین و پیچیده‌ترین سوال‌های تاریخ بوده که از فلسفه تا علم هنوز پاسخی برای آن پیدا نکردند.

قدیم ها جواب ساده تر بود و همه میگفتند خدایان همه چیز را خلق کرده‌اند!

مردم به خاطر اتفاقات طبیعت خدایان مافوق طبیعی را خلق می‌کردند. مثل آذرخش، طوفان‌ها و حتی رخدادهایی چون ماه گرفتگی و یا خورشید گرفتگی. تصور کنید بدون توضیح علمی چقدر می‌توانسته این موضوعات برای مردمان آن دوره وحشتناک باشه و باعث تولید خدایان متعدد گردد. ما در طول تاریخ مداوم فهمیدیم جهان آن‌گونه که به نظر می‌رسد غیر طبیعی نیست.

300 قبل از میلاد در یونان باستان فیلسوفی با نام “استارخوس” شیفته خوسوف خورشید شده بود یا همان ماه گرفتگی. او انقدر شجاع بود که بپرسد ایا این کار خدایان است یا نه ؟

او متوجه شد که خورشید گرفتگی در واقع تحت‌الشعاع این سایه از زمین و نور عبور کرده از ماه بود و نه یک رویداد فوق طبیعی.

او استنتاج کرد که زمین مرکز کیهان نیست البته همه فکر میکردند اینطور است. او قبول داشت زمین به دور خورشید می‌چرخد. او همچنین فهمیده بود ستاره های اسمان حفره‌هایی در آسمان نیستند بلکه خورشیدهایی شبیه ما هستند ولی در فاصله‌ای دورتر.

کیهان یک ماشین است با قوانین مشخص که میشود با مغز انسان به قوانینش پی برد. همانطور که امروز پی بردیم. کشف این قوانین بزرگترین دستاورد بشر بوده که قوانین حاکم بر زمین و کیهان هستند و نیازی به موجودی مافوق بشری و تخیلی نیست.

این نقطه ی اختلاف بزرگی بین ادیان و علم است.

در سال 1277 پاپ مسیحیت یعنی پاپ جان احساس کرد پیگیری قوانین طبیعت در واقع ضرر به دین است پس وی چنین کاری را ارتداد اعلام کرد. چند ماه بعد سقف بالای سر پاپ شکست و روی سرش فرو ریخت. اما این پایان کار نبود مذهبیون دست به کار شدند و گفتند قوانین طبیعت کار خداست. خدا هم اگر بخواهد می‌تواند آن‌ها را بشکند. در سال 1609 بود که گالیله قدم بزرگی در تاریخ علم برداشت و او را بنیان گذار علم مدرن روز می‌دانند. او به وسیله لنزهایی که در آن زمان ساخته شده بود توانست تا 20 برابر اسمان را زیر نظر بگیرد. با دقت آن لنز ها را به یک تلسکوپ مونتاژ کرد. او با استفاده از این تلسکوپ سیاره مشتری را مورد مطالعه قرار داد.

کشف حیرت انگیزی کرد. فهمید سه تا نقطه نورانی کوچک اطراف مشتری هستند او ابتدا فکر میکرد ستاره‌های ریز هستند، ولی بعد از چند شب دید که سیارهمشتری این سه نقطه را گویی با خود حمل میکند! او نقطه چهارم را نیز کشف کرد و فهمید بعضی اوقات این نقاط پشت مشتری محو می‌شوند و دوباره پدیدار می‌شوند. او فهمید این نقاط باید قمرهای مشتری باشند که به دور سیاره می‌چرخند. او اینجا بود که کشف کرد حداقل اجسامی هستند که به دور زمین نمی‌چرخند. او سپس کشف کرد زمین باید به دور خورشید بچرخد. کشفیات گالیله انقلابی در علم و فهم ما از کائنات بود که در نهایت منجر به برتری علم بر دین شد.

البته آنها آزار زیادی از سمت کلیسا دیدند. او به بازداشت خانگی در 9 سال پایانی عمرش محکوم شد؛ البته قرار بود اعدامش کنند. 300 سال پس از وی قوانین بیشتری کشف می‌شد و علم شروع کرده بود به توضیح و توصیف همه چیز. از زمین لرزه ها تا نور و توفان و تا اینکه چگونه ستارگان انقدر پرنور هستند. هر کشف جدیدی بیشتر نیاز به خدا را حذف می‌کرد. در سال 1985 با حضور در یک کنفرانس کیهان شناسی در رم پاپ مسیحیت گفت که خوب است در مورد قوانین و کارکرد کیهان مطالعه کرد اما نباید در مورد منشا آن سوال کنیم. برای اینکه آن کار خداست! انسان نمی‌تواند کنجکاوی خود را خاموش کند به عنوان یک کیهان شناس این وظیفه ماست که بفهمیم کیهان از کجا آمده و چطوری ؟

خوشبختانه خیلی سخت به نظر نمی‌رسد. با وجود پیچیدگی های عالم و عظمتش ظاهرا ما برای ساخت چنین کیهانی به سه ماده نیاز داریم. اول موادی هستند که دارای جرم می‌باشند. ماده همه جا هست از زیر پایمان گرفته تا عمق کیهان(اب گاز غبار سنگ مایعات ابرهای وسیع از گاز و ….).

دومین چیزی که نیاز دارید انرژی است. در طول روز با انواع و اقسام انرژی‌ها رو در رو هستیم و درکش می‌کنیم از خورشید گرفته تا وسایل تکنولوژیک خودمان.خب ما ماده و انرژی داریم.البرت انیشتین

سومین چیزی که نیاز است تا کیهانی ساخته بشه فضایی عظیم می‌باشد. خب تمام این ماده و انرژی و فضا از کجا آمده است؟ ما تا قرن 20 هیچ پاسخی برای این موضوع نداشتیم. پاسخ از دانش یک مرد نشات می‌گیرد شاید قابل توجه‌ترین دانشمندی باشد که تا به امروز زیسته است “البرت انیشتین ”.

وی متوجه چیز عجیبی شده بود که دو مورد از مواد اصلی مورد نیزا برای جهان را داشت. یعنی جرم و انرژی .

معادله معروفش E=MC^2 بسیار ساده قابل فهمه یعنی جرم را می‌توان به عنوان یک نوع از انرژی و برعکس تلقی کرد. پس به جای سه تا مورد ما می‌توانیم بگیم کیهان به دو مورد نیاز داشت تا شکل بگیرد؛ انرژی و فضا.

خوب انرژی و فضا خودشان از کجا آمدند؟

جواب پس از دهه ها کار دانشمندان به دست آمد. فضا و انرژی به طور خود به خودی در نقطه‌ای که امروز بهش میگیم “بیگ بنگ” شکل گرفته اند. در ابتدای انفجار بزرگ کل جهان پر از انرژی به وجود آمد آن‌هم بهمراه فضا. درست مثل یک بالون در حال انفجار. همه این انرژی و فضا از کجا آمد؟ چگونه یک کیهان این‌گونه پر از انرژی شد و وسعتی به نام فضا و هر چیزی که در درون آن است را از هیچ به وجود آورد؟ برای برخی این مساله مجددا یاداور ”خدا” می‌باشد! بعد از این دستاورد علمی مذهبیون میگویند بسیار خوب پس خدا بوده که انرژی و فضا را خلق کرده اما دانشمندان داستان دیگری را بازگو می‌کنند.
رمز و راز بزرگ پاسخ در قلب خود بیگ بنگ است و به ما بگه چطوری کائنات فوق العاده بزرگ از فضا و انرژی می‌تواند از هیچ خلق شود. قوانین فیزیک خواستار چیزی به نام ”انرژی منفی” است. وقتی بیگ بنگ رخ داد مقداری زیادی انرژی مثبت به طور همزمان همونقدر که انرژی منفی تولید شده بود می‌توانست تولید کند. اینجا به جایی می‌رسیم که انرژی مثبت و منفی به صفر می‌رسد. این هم یکی دیگر از قوانین طبیعت است. پس آن همه انرژی منفی کجاست ؟ این همان سومین ماده مورد نیاز در شکل‌گیری کیهان است. توی خودِ فضاست.

ممکنه عجیب به نظر برسه اما با توجه به قوانین فیزیک در مورد گرانش و حرکت، فضا کارخانه‌ای گسترده از انرژی منفی است. آنقدر هست که مطمئن شوید همه چیز به صفر می‌گراید. می‌دانم ریاضیات این مساله فهم و درکش سخته اما واقعیت دارد. بافت‌هایی بی‌پایان از میلیاردها میلیارد کهکشان که نیروی گرانش هر کدامشان را به سوی یکدیگر کشیده و مانند یک دستگاه بزرگ ذخیره سازی عمل میکند… جهان یک باتری بزرگ است که انرژی‌های منفی ذخیره میکند.

خب این یعنی چی؟ آیا تلاشی است که بفهمیم آیا خدایی هست یا خیر ؟ این بدین معنی است که بفهمیم که اگر کائنات به سمت هیچ چیز سمت گیری می‌کنند . پس شما به خدایی نیاز ندارید آن را خلق کند. جهان در نهایت رایگان است !

از آنجا که می‌دانیم در جهان مثبت و منفی به صفر می‌گراید خوب چه چیزی باعث و بانی این مساله هست ؟ چه چیزی میتواند باعث خلق خود به خئدی عالم از هیچ گردد؟ پاسخ دانشمندان این است که شما وقتی دنیای ریز اتمی را مورد مطالعه قرار دهید می‌فهمید خلق چیزی از هیچ ممکن است. حداقل برای مدت کوتاهی.

در دنیای ریز اتمی ذراتی مثل پروتو نرفتاری با توجه به قوانین فیزیکی دارند که بهش میگیم ”قوانین کوانتومی” و آن‌ها می‌توانند به طور تصادفی ظاهر گردند. برای مدت زمانی گیر بیافتند و سپس دوباره ناپدید شوند و دوباره در جای دیگری ظاهر گردند.

ازآنجایی که می‌دانیم کیهان ما نیز روزی بسیار ریز بوده و اغازی کوانتومی داشته یعنی حتی از یک پروتون نیز کوچکتر بوده این بدین معنی است که چیزی قابل توجه است یعنی عالم خود به خودی با آن همه پیچیدگی که امروز دارد به سادگی می‌تواند خود را بدون نقص توسط قوانین طبیعت به وجود آورد. در آن لحظه مقدار عظیمی از ماده و انرژی آزاد شد و فضا نیز خود به خود گسترش یافت.

اما باز یک عده این سوال حیاتی را می‌پرسند : آیا خدا باعث خلق قوانین کوانتومی شد ؟ آیا ما برای تنظیم این همه چیز نیاز به خدا داریم ؟ علم توضیخ قانع کننده تری نسبت به یک خالق الهی دارد.

ما همیشه اینطور بزرگ شدیم و ذهنیتمان شکل گرفته که هر چیزی باید علت و معلول مشخصی داشته باشد پس این طبیعی است که برای ریشه شکل گیری کیهانمان خدا را مسوول بدانیم.

بگذارید مثالی بزنم برای روشنگری این موضوع:

به آبشاری که از کوه سرازیر است فکر کنید. چه چیزی باعث خلق ابشار شده ؟ حتما میگویید بارانی که از اسمان و ابرها میبارد. اما چه چیزی باعث شکل گیری باران شده ؟ خورشید که به اقیانوس ها می‌تابد و باعث بخار شدن قسمتی از آب و شکل‌گیری ابر در آسمان میشود …خود خورشید چگونه انرژی دارد؟ پاسخ در دل خورشید است در انجا اتمهای هیدروژن با پیوستن به هم تبدیل به هلیوم می‌شوند و باعث ازاد شدن مقادیر عظیم انرژی در یک فرایند میشود. تا اینجا خوبه. حالا خود هیدروژن از کجا آمده ؟ جواب از بیگ‌بنگ است. قوانین طبیعت می‌‌توانند در خود چیزی مثل پروتون را به وجود آورند و احتیاج به هیچ چیزی در شرایط به وجود آوردن انرژی نداشته باشد. اما این امکان هست که هیچ چیز باعث انفجار عظیم نشده است.
این توضیح برمی‌گردد به نظریه‌های انیشتین و بینش او که چگونه فضا و زمان در جهان شکل گرفت ؟

در واقع در هم تنیده هستند. برای فهم بیشتر این موضوع یک سیاه چاله شناور در فضا را در نظر بگیرید. یک سیاه چاله سراخی است در فضا که توسط یک ستاره سنگین ایجاد شده است که باعث سقوط آن در خودش می‌شود. به حدی پرجرم که حتی نور با ان سرعتش نمیشود از گرانشش فرار کند به‌ هیمن دلیل سیاه هستند. میدان گرانشی چنین اجرامی انقدر عظیم هست که باعث پیچو تاب و انحراف نور میشوند و حتی زمان نیز در انجا چنین اتفاقی برایش میافتد. تصور کنید ساعتی به داخل سیاه‌چاله میافتد. هر چه ساعت به سیاه چاله نزدیک‌تر شود تیک‌تاک‌ها کندتر میشوند. زمان سرعتش کم میشود. حال تصور کنید وارد سیاه چاله شد. البه این فرض است که اتفاقی برایش نیافتد. زمان در این هنگام میایستد. این یعنی در درون سیاه چاله به خودی خود زمانی وجود ندارد. این دقیقن همون چیزی هست که در اغاز کیهان شکل گرفت.

هاوکینگ میگوید من معتقدم زمان در ابتدای اغاز کیهان که نقشی را بازی میکند کلید نهایی برای از بین بردن یک طراح بزرگ است و اشکار شدن اینکه چطور جهان خودش را ساخته است.

شما نمی‌توانید به زمان قبل از انفجار بروید زیرا قبل از انفجار وجود ندارد. ما بالاخره جیزی را پیدا کردیم که علت ندارد زیرا در ان موقع زمانی نبوده تا علتی (آفریننده ای) باشد. زمان از بیگ‌بنگ آغاز شد. درست مثل فضا… درست مثل اینکه به شما بگویند چهار گوشه زمین را پیدا کنید در صورتیکه زمین گرد و است و لبه ندارد.

در این متن دیدیم که چگونه کنجکاوی انسان باعث شد قوانین طبیعت را کشف کنه و روز به روز فلسفه و دین را منزوی تر بکند و بیشتر دست موجودی برتر کوتاه‌تر شد.

 

منبع: مستند طرح بزرگ (هاوکینگ)

 

– بخش اول”گیتی از هیچ”

– بخش سوم”گیتی از هیچ”

One comment

  1. من خودم بیشتر یک خدا ناباور و شاید یک اگناستیک و نمی دانم گرا هستم. علم می تواند ادعاهای مذهبی را زیر سوال ببرد و خدایی را که مردم به آن اعتقاد دارند رد کند . اما ما نمی توانیم بصورت علمی در مورد رد و قبول ماورا اظهار نظر کنیم . چون از قبل این فرض را پذیرفته ایم که خدا به عالم ماورای طبیعت تعلق دارد و علم که وظیفه اش تحقیق در عالم ماده و طبیعت است کاری به تحقیق در مورد عالم ماورا ندارد . بعبارت بهتر وجود داشتن یا نداشتن خدا و ماروا تفاوتی برای یک انسان علمی نمی کند. مساله اعتقاد یک مساله شخصی است . مهم است بدانیم باورهایی که ما ربطی به واقعیت جهان ندارند و کاملا شخصی و ذهنی هستند. خلاصه اینکه علم و خدا دو مساله جدا از هم هستند. کسی که به خدا اعتقاد دارد نمی تواند دیگری را قانع کند که به خدا اعتقاد داشته باشد و یا برعکس . چون خدا یک مساله ذهنی و متافیزیکی است. و قابل انتقال به دیگران نیست.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top